เราสามารถรู้ทิศทางของเสียงได้ยังไง?

13 มีนาคม 2020

Google+
Line

ทุกครั้งที่เราได้ยินเสียงไถลของยางกับพื้นถนนอันเกิดจากการเบรคกระทันหันของรถยนตร์ เราจะรีบหันหน้าไปในทิศทางของรถที่เบรคคันนั้นทันทีโดยไม่รู้ตัว ซึ่งนี่เป็นหนึ่งในประสาทสัมผัสของมนุษย์เราที่สามารถที่จะแยกแยะทิศทางของแหล่งกำเนิดของเสียงที่อาจจะเป็นอันตรายต่อเราได้ ถึงแม้ว่าแหล่งกำเนิดเสียงนั้นจะไม่ได้อยู่ในมุมมองสายตาของเราก็ตาม แต่เราก็สามารถที่จะบอกได้อย่างแม่นยำว่า เสียงนั้นมันมาจากทางไหน แล้วเราเคยสงสัยกันไหมล่ะว่ามนุษย์เราสามารถบอกทิศทางของเสียงได้อย่างไร? วันนี้ ProSCHOOL จะมาเล่าให้ฟังกันถึงกระบวนการทำงานของเราที่ใช้ในการแยกแยะทิศทางของเสียงกันครับ


หนึ่งคน มี 2 หู (Inter Aural Differential)

หลายๆ คนก็อาจจะพอเดาได้ว่าการที่คนเรามี 2 หูนั้น น่าจะเป็น 1 ในสาเหตุที่ทำให้เราสามารถแยกแยะทิศทางของเสียงได้แน่ๆ ซึ่งไม่ใช่แค่มนุษย์เท่านั้น แต่เราสามารถที่จะเห็นได้เลยว่าสิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่บนโลกของเราที่อาศัยการฟังเสียงในการดำรงชีวิตล้วนมี 2 หูกันแทบทั้งสิ้น โดยการที่เราวิวัฒนาการมามี 2 หูนั้น ถือว่าเป็นประโยชน์อย่างมากในการเอาตัวรอดทางธรรมชาติ เพราะมันจะทำให้เราสามารถรับรู้ถึงตำแหน่งทิศทางของต้นกำเนิดเสียง ซึ่งอาจจะเป็นอันตรายได้ว่ามันอยู่ในทิศทางไหน เพื่อที่เราจะได้ระวัง และหนีรอดได้


โดยที่การแยกแยะทิศทางของเสียงนั้นจริงๆ แล้วเป็นการทำงานของสมองของเราอย่างรวดเร็วต่อเสียงที่ได้ยิน สมองของเราจะทำการวิเคราะห์เปรียบเทียบระหว่างเสียงที่เข้ามาในหูทั้ง 2 ข้างว่ามีความแตกต่างกันอย่างไรบ้าง ซึ่งเราเรียกกระบวนการนี้ว่า Inter Aural Differential โดยเราจะทำการแยกแยะความต่างกันของเสียงที่เข้ามาที่หู 2 อย่างเพื่อแยกข้างซ้ายกับขวา 2 สิ่งนั้นคือ ความดัง และเวลา


โดยที่หูทั้ง 2 ข้างของเราถูกคั่นไว้ด้วยหัว เลยทำให้การใช้เวลาเดินทางของเสียงจากแหล่งกำเนิดเสียงไปยังหูทั้ง 2 ข้างไม่เท่ากัน และด้วยความที่มีระยะห่าง ตามปกติแล้ว เราจะรู้กันดีว่ายิ่งเสียงเดินทางไกลขึ้น มันจะยิ่งเบาลง เลยทำให้สมองเราสามารถที่จะใช้ความแตกต่างของทั้งเวลาและความดัง เพื่อแยกแยะได้ว่าเสียงมาจากทางซ้ายหรือขวา


แล้วหน้าหลังล่ะ? (Head-Related Transfer Function)

ส่วนในแนวกลาง ไม่ว่าจะหน้า หลัง หรือบน ล่าง เราไม่ได้ใช้การเปรียบเทียบกันของเสียงที่ต่างออกไปใน 2 หู แต่เราใช้การเปลี่ยนแปลงของเสียงเมื่อเสียงของเราตกกระทบไปร่องและรอยหยักต่างๆ บนใบหูก่อนสะท้อนเข้ารูหู ซึ่งเราจะเรียกสิ่งนี้ว่า Head-Related Transfer Function

ซึ่งเมื่อสมองเราเรียนรู้ และจดจำความแตกต่างเหล่านี้ได้แล้ว ก็เลยทำให้เราสามารถที่จะนำเอาประสบการณ์เหล่านั้นมาวิเคราะห์ได้ว่า ต้นกำเนิดของเสียงเหล่านั้นมันมาจากทิศไหนนั่นเอง

Google+
Line